Utrzymanie i rozwiązywanie problemów
Kilka prostych nawyków — regularne kopie, aktualizacje i właściwa konfiguracja antywirusa — chroni Twoje dane i oszczędza nerwów. A gdy coś jednak nie działa, większość problemów ma kilka powtarzalnych przyczyn, które tu omawiamy.
Utrzymanie programu i danych
Najważniejszy jest jeden nawyk: regularne kopie bezpieczeństwa przechowywane poza komputerem z bazą. Do tego dochodzą aktualizacje oraz — w razie kłopotów — logi pomocne w diagnozie. Wszystkie wersje
21.1 Kopie bezpieczeństwa
Rób kopie co najmniej raz dziennie, przechowuj je na innym dysku fizycznym niż baza i najlepiej w co najmniej dwóch lokalizacjach. Domyślna kopia na dysku systemowym to za mało. Poważna awaria z utratą danych to kwestia „kiedy", a nie „czy".
▸ Konfiguracja automatycznych kopii
Wszystkie wersje- Wejdź w Opcje na zakładce „Konfiguracja" i otwórz ustawienia kopii baz danych.
- Ustal harmonogram (kiedy i jak często wykonywać kopię) oraz lokalizację zapisu — wskaż inny dysk fizyczny niż ten z bazą.
- Jeśli chcesz wysyłać kopie do chmury, włącz kompresję i szyfrowanie oraz podaj hasło (minimum 6 znaków).
- Zapisz ustawienia.
Bez hasła nie da się odtworzyć zaszyfrowanej kopii. Wybierz hasło trudne do odgadnięcia, ale łatwe do zapamiętania, i przechowuj je bezpiecznie.
21.2 Odtwarzanie kopii i uszkodzenia bazy
Baza SQLite to baza w postaci pojedynczego pliku — odtworzenie kopii sprowadza się do wskazania pliku kopii jako bazy. Serwer MariaDB/MySQL to baza na serwerze, używana przy pracy wielostanowiskowej i zdalnej.
Aby odtworzyć kopię, wskaż ją jako bazę w konfiguracji. Kopię można odtworzyć do otwartej bazy lokalnej SQLite, ale nie do bazy działającej na serwerze MySQL — w takim wypadku odtwórz ją do innej bazy serwerowej albo na czas odtwarzania przełącz się tymczasowo na inną bazę.
Nie pracuj na uszkodzonej bazie. Odtwórz ostatnią dobrą kopię sprzed wystąpienia problemu. Jeśli uszkodzenie nastąpiło podczas aktualizacji struktury bazy, ostatnia kopia (wykonywana obowiązkowo przed taką aktualizacją) jest na stanowisku, na którym ją przeprowadzono — w katalogu kopii. Dane wprowadzone po ostatniej dobrej kopii można próbować przenieść z uszkodzonej bazy do odtworzonej, korzystając z eksportu i importu (dokumenty księgowe, e-dokumenty, faktury, płatności, magazyn).
Najczęstsze przyczyny uszkodzeń to problemy sprzętowe, zanik zasilania, brak miejsca na dysku, kłopoty z połączeniem sieciowym oraz antywirus blokujący pliki bazy. Bazy SQLite nie należy trzymać na dysku sieciowym — do pracy wielostanowiskowej i zdalnej służy serwer MariaDB.
21.3 Przenoszenie programu na nowy komputer
Najprościej przenieść dane przez kopię: utwórz kopię bazy na starym komputerze i odtwórz ją na nowym (kopia w chmurze szczególnie to ułatwia — tworzysz ją na starym sprzęcie, odtwarzasz na nowym). Po przeniesieniu zainstaluj program z aktualnego instalatora i ponownie aktywuj licencję.
21.4 Aktualizacje
Program aktualizuje się automatycznie — przy każdym uruchomieniu sprawdza dostępność nowej wersji i proponuje pobranie tylko zmienionych komponentów. Możesz też sprawdzić aktualizacje ręcznie z menu „Pomoc". Gdy automatyczna aktualizacja zawiedzie (najczęściej przez antywirus, zaporę lub brak uprawnień), zaktualizuj program offline, uruchamiając aktualny instalator „jako administrator".
Dostępne są dwa instalatory: pełny (cały program z formularzami) oraz aktualizacyjny („mini", tylko pliki wykonywalne, bez definicji formularzy — to jego pobiera automatyczna aktualizacja). Aktualizacje są bezpłatne przez 12 miesięcy od zakupu licencji; po tym okresie program nadal działa, przestaje tylko pobierać nowsze wersje.
Aktualną wersję programu widać na dole głównego okna. Jeśli program jest w zbyt starej wersji, może nie aktualizować się sam, nie obsługiwać nowych wzorów formularzy ani nie przeprowadzić aktywacji licencji — wtedy pomaga instalacja z aktualnego instalatora.
21.5 Logi i zgłaszanie problemów
Logi działania programu otwierasz przyciskiem „Otwórz katalog z logami" pod „Katalogi programu" na zakładce „Konfiguracja". Szczegółowe logowanie włączysz na zakładce „System" — pamiętaj jednak, że szczegółowe logi z jednego uruchomienia mogą zajmować nawet kilka gigabajtów (stare logi kasują się po trzech dniach).
Zgłaszając problem, dołącz informacje, które przyspieszą rozwiązanie:
Rozwiązywanie problemów
Zanim sięgniesz po szczegóły, wykonaj kilka uniwersalnych kroków — usuwają one zdecydowaną większość problemów. Dalej znajdziesz tabelę „objaw → rozwiązanie" dla konkretnych sytuacji. Wszystkie wersje
22.1 Pierwsza pomoc — pięć kroków
- Uruchom „jako administrator". Kliknij skrót prawym przyciskiem i wybierz uruchomienie jako administrator — wiele problemów wynika z braku uprawnień.
- Sprawdź wersję i zaktualizuj. Wersja jest na dole okna; zbyt stary program bywa źródłem kłopotów (zob. 21.4).
- Zresetuj ustawienia skrótem Ctrl+Alt+R (najlepiej uruchom program ponownie przed resetem i po nim).
- Sprawdź antywirus/zaporę. Tymczasowo je wyłącz i sprawdź działanie programu; jeśli to one, dodaj wszystkie katalogi programu do wyjątków.
- Przeinstaluj z aktualnego instalatora „jako administrator", jeśli powyższe nie pomaga (po instalacji może być potrzebna ponowna aktywacja licencji).
Niskiej jakości antywirusy to najczęstsza przyczyna problemów z instalacją, aktualizacją, aktywacją licencji, wysyłką e-dokumentów, uruchamianiem programu, drukowaniem i wykonywaniem kopii. Zalecany jest wbudowany Windows Defender; jeśli używasz innego, dodaj katalogi TaxMachine do wykluczeń ze skanowania.
Jeśli skrót resetu nie pomaga, usuń ręcznie pliki ustawień z katalogu C:\Users\Public\Documents\TaxMachine oraz z C:\Users\[NazwaUżytkownika]\AppData\Roaming\TaxMachine. Nie usuwaj plików baz danych (.db) ani katalogu kopie — ale plik cfg.db należy skasować.
22.2 Objaw → przyczyna i rozwiązanie
| Objaw | Przyczyna i rozwiązanie |
|---|---|
| Program nie startuje (zwłaszcza po aktualizacji) | Wyczyść pliki konfiguracyjne (jak w ramce wyżej — zostaw bazy i katalog kopie, skasuj cfg.db), usuń skróty z pulpitu, przeinstaluj „jako administrator" i ponownie aktywuj licencję; dodaj program do wyjątków antywirusa. |
| Aktualizacja się nie pobiera | Najczęściej blokuje ją antywirus/zapora lub brak uprawnień. Odblokuj połączenie albo zaktualizuj offline pełnym lub aktualizacyjnym instalatorem „jako administrator". |
| Błąd podpisu kwalifikowanego („zestaw kluczy nie istnieje", „nie można znaleźć certyfikatu") | Sprawdź, czy wskazano właściwy certyfikat i czy karta/nośnik jest podłączony. Przeinstaluj oprogramowanie karty (najnowsze od dostawcy, „jako administrator") i w razie potrzeby ponownie zainstaluj certyfikat w magazynie osobistym („MY"). |
| KSeF 2.0 lub podgląd XML nie działa | Funkcje te wymagają nowszego, 64-bitowego systemu i komponentu WebView2. Zaktualizuj Windows oraz WebView2. |
| Problemy z e-Deklaracjami lub JPK | Sprawdź połączenie z internetem oraz metodę podpisu (certyfikat lub dane autoryzacyjne). Czasem winne jest blokowanie po stronie dostawcy internetu — przetestuj na innym łączu. |
| Brak funkcji lub komunikat o uprawnieniach | Uruchom „jako administrator". Pamiętaj też, że część funkcji zależy od wersji licencji — moduł płac i pełna księgowość działają od Profesjonalnej, a funkcje dla biur tylko w wersji dla biur. |
| Praca wielostanowiskowa nie działa / baza „znika" | SQLite nie nadaje się do pracy w sieci. Użyj serwera MariaDB (w Windows nie wymaga specjalnej konfiguracji) i sprawdź jego ustawienia; przy bardzo dużych operacjach pomaga zwiększenie parametru max_allowed_packet w MariaDB. |
| Włączony tryb zgodności | Program nie działa prawidłowo w trybie zgodności. Kliknij prawym przyciskiem skrót lub plik tmxp.exe → Właściwości → Zgodność i odznacz „Uruchom w trybie zgodności z:". |
| Stary lub 32-bitowy system Windows | Zaktualizuj system — zalecany Windows 10 lub 11 (64-bit). Na starszych systemach część funkcji online może nie działać. Wersję sprawdzisz, wpisując winver w oknie Windows+R. |
22.3 Gdy nic nie pomaga
Jeśli powyższe kroki nie rozwiązały problemu, przygotuj zgłoszenie zgodnie z punktem 21.5 — komplet informacji (wersje, zrzuty, logi, pliki deklaracji/JPK) pozwoli rozwiązać sprawę znacznie szybciej. Im dokładniejszy opis, tym krótszy czas reakcji.