Dodatki
Dodatki
Materiały pomocnicze do całej instrukcji: słowniczek najważniejszych pojęć, skróty klawiszowe, zbiorcza tabela wersji z limitami oraz indeks tematyczny wskazujący, w której części znajdziesz dany temat.
A
Dodatek A
Słowniczek pojęć
Krótkie objaśnienia terminów używanych w instrukcji i w programie. Pojęcia pogrupowano tematycznie, w kolejności zgodnej z układem instrukcji.
Podstawy księgowości
KPiR
Podatkowa księga przychodów i rozchodów: uproszczona ewidencja przychodów i kosztów przy opodatkowaniu według skali lub liniowym.
Ryczałt ewidencjonowany
Opodatkowanie przychodu według stawek, bez ujmowania kosztów; prowadzi się ewidencję przychodów.
REGON / BIR
Baza Internetowa REGON (GUS): po podaniu NIP program pobiera z niej dane firmy.
Środek trwały
Składnik majątku o przewidywanym okresie używania powyżej roku, rozliczany w czasie przez amortyzację.
Amortyzacja jednorazowa
Zaliczenie całej wartości środka trwałego do kosztów od razu: składniki do 10 000 zł, fabrycznie nowe do 100 000 zł rocznie albo limit 50 000 euro dla małych podatników.
Limit amortyzacji samochodu
Górna wartość auta osobowego zaliczana do kosztów; od 2026 r. zależna od emisji CO2 (100/150/225 tys. zł), dla aut przyjętych do ewidencji przed 2026 r. 150 tys. zł.
Wyposażenie
Składniki majątku niezaliczone do środków trwałych.
Remanent (spis z natury)
Wycena zapasów; remanent otwarcia zwiększa koszty, a zamknięcia je zmniejsza (różnica remanentowa).
IP BOX
Preferencyjne opodatkowanie dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
VAT, faktury i JPK
Rejestr VAT
Zestawienie transakcji do rozliczenia VAT (rejestry sprzedaży i zakupu).
Biała lista
Prowadzony przez MF wykaz podatników VAT: status oraz zgłoszone rachunki bankowe.
MPP
Mechanizm podzielonej płatności: zapłata kwoty VAT na wydzielony rachunek VAT.
Faktura pochodna
Faktura powiązana z pierwotną: korygująca, zaliczkowa, końcowa lub duplikat.
KSeF
Krajowy System e-Faktur: centralny system wystawiania i odbioru faktur ustrukturyzowanych.
Numer KSeF
35-znakowy identyfikator nadawany fakturze przez system KSeF.
Certyfikat / token KSeF
Dane uwierzytelniające, którymi program loguje się do KSeF. Tokeny działają do końca 2026 r., potem pozostają certyfikaty.
Tryb offline24
Wystawienie faktury poza KSeF (np. przy braku internetu) z obowiązkiem przesłania jej do systemu zwykle do następnego dnia roboczego; w JPK oznaczana „OFF".
Wizualizacja e-faktury
Czytelny podgląd pliku XML e-faktury w układzie klasycznej faktury, z kodem QR i linkiem weryfikacyjnym.
JPK_V7 (M/K)
Jeden plik łączący ewidencję VAT i deklarację; w wersji miesięcznej (M) lub kwartalnej (K).
JPK_PKPIR / JPK_EWP
Struktury JPK dla KPiR i ewidencji przychodów, obowiązujące od 2026 r.; pierwsze obowiązkowe złożenie z zeznaniem rocznym w 2027 r.
Część ewidencyjna / deklaracyjna
Szczegóły transakcji / podsumowanie (dawna deklaracja VAT-7) w pliku JPK_V7.
UPO
Urzędowe Poświadczenie Odbioru: dowód przyjęcia e-dokumentu przez system.
Podpis i wysyłka
Dane autoryzacyjne
Podpis dla osób fizycznych: kwota przychodu z PIT za rok o dwa lata wcześniejszy oraz NIP lub PESEL.
Profil Zaufany
Bezpłatny podpis elektroniczny na moj.gov.pl; służy do plików JPK (nie do e-Deklaracji).
Certyfikat kwalifikowany
Płatny podpis elektroniczny, zwykle na karcie z czytnikiem; musi być w magazynie osobistym „MY".
UPL-1
Pełnomocnictwo do podpisywania e-deklaracji w imieniu podatnika (np. przez biuro lub wspólnika).
Podatek dochodowy
Zaliczka na podatek
Miesięczna lub kwartalna wpłata na poczet rocznego podatku dochodowego.
Skala / liniowy / ryczałt
Formy opodatkowania: dochód według progów / dochód 19% / przychód według stawek.
Kwota wolna
Część dochodu nieobjęta podatkiem przy rozliczeniu według skali.
PIT-36 / 36L / 28 / 37
Zeznania roczne: działalność wg skali / liniowo / ryczałt / przychody z pracy.
Płace i kadry
Składnik / potrącenie
Element wynagrodzenia dodawany lub odejmowany na liście płac.
Wynagrodzenie chorobowe / zasiłek
Początkowy okres choroby finansuje pracodawca (wynagrodzenie chorobowe), później wypłacany jest zasiłek z ZUS.
Umowa zlecenia / o dzieło
Umowy cywilnoprawne o różnym oskładkowaniu (zlecenie zwykle podlega składkom, dzieło zwykle nie).
Ulgi podatkowe
Zwolnienia z PIT dla grup: dla młodych (do 26 lat), 4+, na powrót, dla pracujących emerytów.
KEDU
Format pliku przekazywanego do Programu Płatnika ZUS.
PIT-11 / PIT-4R
Roczna informacja dla pracownika / zbiorcza deklaracja płatnika o pobranych zaliczkach.
Pełna księgowość
Plan kont
Uporządkowana lista wszystkich kont, na których zapisuje się operacje.
Konto syntetyczne / analityczne
Konto główne / jego uszczegółowienie (np. osobne konto dla kontrahenta).
Bilans otwarcia
Stany kont na początek roku, przeniesione z roku poprzedniego.
Dziennik / schemat księgowania
Zbiór dokumentów jednego rodzaju / wzorzec podpowiadający konta i kwoty.
Bufor
Dokumenty wprowadzone, ale nie zaksięgowane ostatecznie, do czasu zamknięcia miesiąca.
RZiS / bilans
Rachunek zysków i strat (przychody, koszty, wynik) / bilans (aktywa i pasywa).
JPK_KR
Jednolity Plik Kontrolny ksiąg rachunkowych.
Parametry dokumentów / klucz podziałowy
Własne wymiary opisujące dokument (np. stanowisko kosztów) / nazwany zestaw wartości z procentami do rozdzielania kwot (controlling).
Reguła rozpoznawania (wyciągi)
Zestaw warunków (kierunek, typ operacji, fragment nazwy lub tytułu), według których program przypisuje operacjom bankowym schemat księgowania.
Biuro i technika
Rozrachunki / saldo
Ewidencja należności biura od klientów / bieżący stan rozliczeń.
Baza SQLite / serwer MariaDB
Baza w pojedynczym pliku / baza serwerowa do pracy wielostanowiskowej i zdalnej.
Tryb zgodności
Tryb Windows uruchamiania programu jak na starszym systemie. Musi być wyłączony.
WebView2
Komponent systemu Windows wymagany m.in. przez podgląd XML i KSeF 2.0.
Serwer MCP
Usługa pozwalająca podłączyć asystenta AI (np. Claude) do danych księgowych; każda operacja wymaga potwierdzenia użytkownika.
Kanał testowy (Beta)
Kanał aktualizacji, w którym producent udostępnia nowe moduły przed wydaniem stabilnym; w instrukcji oznaczane dopiskiem „Beta".
B
Dodatek B
Skróty klawiszowe
Program jest zoptymalizowany pod szybką pracę z klawiatury. Poniżej najważniejsze skróty używane w instrukcji.
| Skrót | Działanie |
|---|---|
| Insert | Dodanie nowej pozycji (firmy, dokumentu, listy, konta itp.) na zaznaczonym węźle. |
| + (klawiatura numeryczna) | Rozpoczęcie nowego dokumentu księgowego w „Dokumentach księgowych". |
| Ctrl+Enter | Edycja zaznaczonego elementu (alternatywnie dwuklik lub menu podręczne). |
| Delete | Usunięcie zaznaczonego elementu (alternatywnie przycisk „–" lub menu podręczne). |
| Ctrl+Shift+S | „Zapisz i nowy" w dokumentach ksiąg rachunkowych: zapisuje dokument i od razu otwiera następny na tym samym schemacie. |
| Ctrl+Alt+R | Reset ustawień programu (najlepiej uruchomić program ponownie przed resetem i po nim). |
| Windows+R → winver | Sprawdzenie zainstalowanej wersji systemu Windows. |
Wskazówka
Podczas księgowania dokumentów większość czynności wywołasz z klawiatury, bez sięgania po mysz. To znacznie przyspiesza pracę, zwłaszcza przy dużej liczbie dokumentów.
C
Dodatek C
Wersje i limity
Zestawienie limitów i dostępności modułów w poszczególnych wersjach. Kliknij nazwę wersji, aby przejść do jej oferty. Pełny opis zakupu, aktualizacji i ulepszeń znajdziesz w dodatku zakupowym Części I.
| Cecha | Standard | Rozszerzona | Profesjonalna | Dla biur |
|---|---|---|---|---|
| Liczba firm | 1 | 3 | bez limitu | bez limitu |
| Właściciele / udziałowcy (łącznie) | 3 | 5 | bez limitu | bez limitu |
| Pracownicy (na firmę) | 10 | 20 | bez limitu | bez limitu |
| KPiR i ryczałt | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Faktury i KSeF 2.0 | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| VAT, JPK, e-Deklaracje | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Ewidencje środków trwałych i wyposażenia | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Ewidencja przebiegów (do celów VAT) | — | ✓ | ✓ | ✓ |
| Płace i kadry | — | — | ✓ | ✓ |
| Pełna księgowość (księgi rachunkowe) | — | — | ✓ | ✓ |
| Obsługa wielu baz danych | — | — | ✓ | ✓ |
| Wyciągi bankowe (wersja testowa, Beta) | — | — | ✓ | ✓ |
| Serwer MCP, narzędzia AI (wersja testowa, Beta) | — | — | ✓ | ✓ |
| Narzędzia dla biur (fakturowanie usług, rozrachunki, masowe wiadomości, automat Płatnika, akceptacje e-faktur) | — | — | — | ✓ |
Ważne przy zejściu na niższą wersję
Przed przejściem na wersję o niższych limitach usuń nadmiarowe dane (firmy, właścicieli, pracowników), tak aby zmieścić się w limitach nowej wersji.
Porównanie wersji i pełna oferta zakupu, aktualizacji oraz ulepszeń licencji: program-ksiegowy.pl.
D
Dodatek D
Indeks tematyczny
Gdzie szukać poszczególnych zagadnień. Numery w nawiasach oznaczają rozdział w danej części.
Akceptacje e-faktur (biuro)
Część VIII (20.8)
Aktualizacje programu
Część IX (21.4)
Amortyzacja jednorazowa
Część III (9.1)
Antywirusy, problemy
Część IX (22)
Asystent AI (serwer MCP)
Część VII (19.8)
Biała lista VAT
Część III (8) · Część VIII (20.5)
Bilans i RZiS
Część VII (19.5)
Dzienniki i schematy księgowań
Część VII (19.3)
e-Deklaracje
Część V (14)
Faktury, wystawianie
Część IV (10)
Faktury pochodne (korekta, zaliczka)
Część IV (10)
Firma, dodanie i edycja
Część II (5)
Instalacja i pierwsze kroki
Część I (0–4)
JPK_PKPIR i JPK_EWP
Część III (9.8)
JPK_V7 i korekty
Część V (12)
Kopie bezpieczeństwa
Część IX (21.1)
Księgowanie dokumentów (KPiR/ryczałt)
Część III (8)
Księgowanie (księgi rachunkowe, bufor)
Część VII (19.4)
KSeF 2.0 (certyfikaty, wysyłka, odbiór)
Część IV (11)
KSeF, terminy obowiązkowe i offline24
Część IV (11, 11.6)
Limity amortyzacji samochodów
Część III (9.1)
Listy płac i składniki
Część VI (16)
Nieobecności, choroby
Część VI (17)
Parametry dokumentów (controlling)
Część VII (19.3)
Plany kont i bilans otwarcia
Część VII (19.2)
Pracownicy, dodawanie
Część VI (15)
Raporty ksiąg (kasowy, zapisy kont)
Część VII (19.5)
Remanenty i różnica remanentowa
Część III (9)
Rok obrotowy (księgi)
Część VII (19.1)
Rozrachunki z klientami (biuro)
Część VIII (20.4)
Środki trwałe i wyposażenie
Część III (9)
Urząd skarbowy, automatyczne ustalanie
Część II (5.1)
VAT, rejestry i deklaracja
Część III (7) · Część V (12)
Właściciele i udziały
Część II (6)
Wersje i limity, zakup
Część I (dodatek) · Dodatek C
Wyciągi bankowe
Część VII (19.7)
Zaliczki i roczne PIT
Część V (13)
Zamykanie miesięcy i lat
Część VII (19.6)
ZUS, deklaracje płatnicze (KEDU)
Część VI (18)
ZUS klientów, masowe wysyłki (biuro)
Część VIII (20.5)